Blog Details

Πόνος στο Γόνατο όταν Κατεβαίνω Σκάλες — Αίτια και Τι να Κάνω

Ο πόνος στο γόνατο κατά την κατάβαση σκαλιών είναι ένα από τα πιο συχνά ορθοπεδικά παράπονα που ακούει ένας γιατρός. Πολλοί άνθρωποι το αντιμετωπίζουν σαν «φυσιολογικό» και το αγνοούν — μέχρι που γίνεται καθημερινό εμπόδιο. Η κατάβαση σκαλιών φορτίζει την επιγονατίδα έως και 3-4 φορές περισσότερο από το βάδισμα σε επίπεδο έδαφος, κάτι που εξηγεί γιατί το σύμπτωμα εμφανίζεται ακριβώς εκεί.

Γιατί πονάει το γόνατο στην κατάβαση;

Η κατάβαση απαιτεί από το γόνατο να «φρενάρει» το βάρος του σώματος ενάντια στη βαρύτητα. Αυτό δημιουργεί μεγάλη πίεση στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση — τη σύνδεση δηλαδή μεταξύ επιγονατίδας και μηριαίου οστού. Όταν κάτι δεν λειτουργεί σωστά σε αυτή τη δομή, το αποτέλεσμα είναι πόνος, τριγμός ή αίσθηση αδυναμίας.

Τα κυριότερα αίτια

Σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου (PatellofemoralPainSyndrome) Πρόκειται για τη συχνότερη αιτία, ειδικά σε άτομα κάτω των 45 ετών. Η επιγονατίδα δεν κινείται ομαλά στην αύλακά της και δημιουργεί τριβή. Ο πόνος είναι εντοπισμένος μπροστά και γύρω από το γόνατο, χειρότερος μετά από καθιστή θέση για ώρα ή κατά την κατάβαση σκαλών και ανηφόρων.

Χονδροπάθεια επιγονατίδας Φθορά ή μαλάκυνση του χόνδρου κάτω από την επιγονατίδα. Συχνή σε αθλητές, αλλά και σε άτομα με καθιστή ζωή ή λανθασμένη στάση κατά την άσκηση. Συνοδεύεται συχνά από χαρακτηριστικό τριγμό.

Οστεοαρθρίτιδα γόνατος Η «φθορά» της άρθρωσης που εμφανίζεται κυρίως σε άτομα άνω των 50 ετών, αλλά και νωρίτερα σε περιπτώσεις παχυσαρκίας ή παλαιότερου τραυματισμού. Ο πόνος είναι πιο διάχυτος, συνοδεύεται από πρωινή δυσκαμψία και χειροτερεύει με τη χρήση.

Βλάβη μηνίσκου Οι μηνίσκοι είναι οι «αποσβεστήρες» της άρθρωσης. Ρήξη ή εκφύλιση μηνίσκου δημιουργεί αιχμηρό πόνο συνήθως στο εσωτερικό ή εξωτερικό μέρος του γόνατος, μαζί με αίσθηση μπλοκαρίσματος ή οιδήματος.

Τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα Φλεγμονή στον τένοντα κάτω από την επιγονατίδα. Χαρακτηριστική σε αθλητές που κάνουν πολλά άλματα (βόλεϊ, μπάσκετ), αλλά εμφανίζεται και στο γενικό πληθυσμό μετά από έντονη δραστηριότητα.

Πότε πρέπει να ανησυχήσεις

Ορισμένα σημάδια απαιτούν άμεση αξιολόγηση από ειδικό: — Ξαφνικό οίδημα ή ζέστη στο γόνατο — Αδυναμία να στηριχτείς στο πόδι — Αίσθηση ότι το γόνατο «υποχωρεί» ή «κλειδώνει» — Πόνος που ξυπνάει τη νύχτα — Συμπτώματα που διαρκούν πάνω από 2–3 εβδομάδες χωρίς βελτίωση

Τι μπορείς να κάνεις στο σπίτι

Η πρώτη αντιμετώπιση δεν είναι πάντα φαρμακευτική. Μερικές αποδεδειγμένα χρήσιμες κινήσεις:

Ξεκούραση και τροποποίηση δραστηριότητας — Αποφυγή κινήσεων που επιδεινώνουν τον πόνο για λίγες μέρες, χωρίς όμως πλήρη ακινησία.

Πάγος — Εφαρμογή για 15–20 λεπτά, 2–3 φορές την ημέρα, ειδικά μετά από δραστηριότητα.

Ενδυνάμωση τετρακέφαλου και γλουτών — Ο τετρακέφαλος «σταθεροποιεί» την επιγονατίδα. Απλές ασκήσεις όπως το minisquat ή οι straightlegraises βοηθούν σημαντικά.

Διατάσεις — Ισχιοκνημιαίοι, τετρακέφαλος και γαστροκνήμιος. Η ακαμψία σε αυτές τις μυϊκές ομάδες επιβαρύνει την άρθρωση.

Κατάλληλα υποδήματα — Παπούτσια με καλή απόσβεση μειώνουν αισθητά τις δυνάμεις που φτάνουν στο γόνατο.

Απώλεια βάρους — Ακόμα και 5 κιλά λιγότερα μειώνουν σημαντικά την πίεση στην άρθρωση.

Διάγνωση και θεραπεία από ειδικό

Ο ορθοπεδικός αξιολογεί πρώτα κλινικά το γόνατο και, αν χρειαστεί, ζητά ακτινογραφία ή MRI. Ανάλογα με την αιτία, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει φυσιοθεραπεία, αντιφλεγμονώδη αγωγή, ενέσεις υαλουρονικού ή κορτιζόνης, ειδικούς νάρθηκες γόνατος ή — σε σοβαρότερες περιπτώσεις — αρθροσκοπική επέμβαση. Στις περισσότερες περιπτώσεις η συντηρητική αντιμετώπιση αρκεί, ειδικά όταν γίνεται έγκαιρα.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Είναι φυσιολογικό να πονάει το γόνατο μόνο στην κατάβαση και όχι στην ανάβαση; Ναι, είναι πολύ συχνό. Η κατάβαση φορτίζει την επιγονατίδα πολύ περισσότερο από την ανάβαση, γιατί ο μυς εργάζεται εκκεντρικά για να φρενάρει το βάρος. Αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα είναι μικρό — απλώς ότι η ανάβαση δεν φτάνει στο κρίσιμο κατώφλι πόνου.

Πρέπει να αποφεύγω εντελώς τις σκάλες; Όχι απαραίτητα. Εφόσον ο πόνος είναι ήπιος, η σταδιακή χρήση με σωστή τεχνική (κρατώντας κουπαστή, αργό βήμα) είναι καλύτερη από την πλήρη αποφυγή. Η ακινησία συχνά επιδεινώνει την κατάσταση μακροπρόθεσμα.

Βοηθά ο κηδεμόνας γόνατος (νάρθηκας); Για ορισμένες παθήσεις, κυρίως το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου, ένας ειδικός νάρθηκας επιγονατίδας μπορεί να σταθεροποιήσει την κίνησή της και να μειώσει τον πόνο. Η επιλογή και η σωστή εφαρμογή γίνονται από ειδικό.

Μπορώ να κάνω ποδήλατο ή κολύμπι αν πονάει το γόνατο; Γενικά ναι. Το ποδήλατο (κυρίως στατικό) και το κολύμπι είναι δραστηριότητες χαμηλής επιβάρυνσης για το γόνατο και συνιστώνται συχνά κατά τη φάση αποκατάστασης. Πάντα με αξιολόγηση από τον ειδικό.

Σε πόσο καιρό θα περάσει; Εξαρτάται από την αιτία. Το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου ανταποκρίνεται συνήθως σε 6–12 εβδομάδες φυσιοθεραπείας. Η οστεοαρθρίτιδα και οι βλάβες μηνίσκου απαιτούν μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση. Όσο νωρίτερα γίνει διάγνωση, τόσο καλύτερη η πρόγνωση.

Είναι επικίνδυνο να αθλούμαι με πόνο στο γόνατο; Ήπια ενόχληση κατά την άσκηση δεν σημαίνει πάντα βλάβη, αλλά πόνος που επιδεινώνεται κατά ή μετά την άσκηση είναι σήμα να σταματήσεις και να αξιολογηθείς. Το να «σπρώχνεις μέσα στον πόνο» μπορεί να μετατρέψει ένα διαχειρίσιμο πρόβλημα σε χρόνιο.

Ο Δρ. Αναστάσιος Σκαρσδούτσος — Ορθοπεδικός Χειρουργός

Αν ο πόνος στο γόνατο σας δυσκολεύει στις καθημερινές σας δραστηριότητες, μην το αφήνετε να χρονίσει. Ο Δρ. Αναστάσιος Σκαρσδούτσος, Ορθοπεδικός Χειρουργός, πραγματοποιεί πλήρη κλινική αξιολόγηση του γόνατος και προτείνει εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης — από τη συντηρητική θεραπεία έως και τις χειρουργικές λύσεις όταν αυτές απαιτούνται.

Με εξειδίκευση στις παθήσεις και τραυματισμούς των αρθρώσεων, ο Δρ. Σκαρσδούτσος συνδυάζει σύγχρονες διαγνωστικές μεθόδους με στοχευμένη θεραπεία, πάντα με γνώμονα την ποιότητα ζωής του ασθενή.

Για ραντεβού και πληροφορίες, επικοινωνήστε σήμερα.